کارلو روللی (Carlo Rovelli) فیزیکدان مرکز فیزیک نظری مارسی (Centre de Physique Théorique, Marseille)، عضو برجسته و استاد Institut Universitaire de France ، استاد دانشگاه مدیترانه(Université de la Méditerranée) و نویسنده کتاب گرانش کوانتومی (Quantum Gravity) است.

اعتقاد رایجى است که اغلب باورهای غیر قابل اثبات اشتباه از آب در می‌آیند. با اینهمه، به تجربه مى دانیم که اینگونه باورها مى توانند مفید باشند و گاه نیز کمک شایانى به رشد علم کرده اند. بهترین مثال به دو هزار و چهار صد سال قبل بر می‌گردد که افلاطون از قول سقراط نقل می‌کند “هرچند نمی‌توانم اثبات کنم ولی مطمئنم زمین گرد است”.

من سه باور دارم که هرچند خود را به درست بودنشان متقاعد کرده‌ام ولی هنوز نمی توانم اثباتشان کنم:

مورد اول اینکه “زمان” وجود ندارد و نیازى هم به وجود داشتن آن نیست چرا که واقعا می‌ شود توصیف معقولی از طبیعت داشت که در چارچوب بنیادی اش نیازى به وجود فضا و بخصوص زمان نباشد. بر این باورم که نگاه و برداشت کلى ما از جهان است که مفاهیم “فضا” و “زمان” را شکل داده است. به عبارت دیگر، فضا و زمان تنها براى انسان که تقریبى از «واقعیت» را با حواس پنجگانه خود درک مى کند موجودیت دارد. یک مثال مشابه، مفهومى مانند “سطح آب” است. مى دانیم که اگر این باصطلاح “سطح آب” را به دور از تقریب مطالعه کنیم (یعنى مثلا با میکروسکوپ به آن محدوده نگاه کنیم) منهاى حرکت مولکولهای آب و هوا چیز دیگرى در آن محدوده نخواهیم دید و بنابراین در مقیاس اتمى/مولکولى، چیزى به عنوان “سطح آب” مفهوم خود را به کل از دست مى دهد. فضا و زمان نیز مانند سطح آب تنها تقریبی از واقعیت است که ذهن ما آنها را می سازد. و در این میان، بخصوص “زمان” یک مفهوم من درآوردی توسط انسان است که به خاطر درک ضعیفش از غنای طبیعت چنین مفهومى را به کمک ذهن خود شکل داده است.

مورد دوم اینکه اعتقاد دارم «چیز» ها وجود ندارند و تنها روابط در این جهان واقعیت دارند و در این مورد نیز فکر مى کنم باید بشود توصیف معقولی از طبیعت ارائه کرد که تنها به اندرکنش بین سیستم‌ها مى پردازد و از حالت‌های گذرای یک سیستم در زمان چشم پوشى مى کند.

باور سوم من که نمی‌توانم اثبات کنم این است که حس “همکاری و باهم بودن” در ذات انسان است و اینکه این حس در نهایت بر احساس هائی مانند کوته نظری، تکبر، خود بزرگ بینی و تهاجم (که به استثمار و جنگ منتهی می‌شود) غالب خواهد شد همانطور که تا امروز هم توانسته است گاه براى مدت هاى طولانى صلح و خوشبختی برایمان فراهم سازد. به علت وجود همین حس و غالب بودن آن است که روزی مرز بین کشورها از بین خواهد رفت و نه جنگی خواهد بود و نه فقر …. روزى که خواهیم توانست دنیا را به تساوی داشته باشیم.

دیدگاه بگذارید

avatar
  اشتراک در  
اطلاع از